Column

Robin Hood?

"Allé, gefeliciteerd met de resultaten van uw naamgenoot" klonk het onderdag. Geert Neirynck en Geert Wilders kwamen ineens in één wereld te zitten. Er zullen Geerten zijn die het minder leuk zullen gevonden hebben maar ik kon er wel mee leven.

En toegegeven: ik heb die verkiezingen ook gevolgd. Een uitgebreidere analyse vindt U overigens hier.

In mijn vorige, zeer uitgebreide, column had ik het al over nationale identiteit en was de golfgepermanente volkstribuun al eens binnengewandeld. Feit is dat de man er de laatste jaren in slaagt om op de Nederlandse politiek te wegen als geen ander. Fortuyn heeft te kort geleefd en Marijnissen van de SP is te laat kopman geworden van een partij van betekenis om dat gewicht nog te krijgen. Politiek is het iemand van een ander perspectief maar best een eerlijke vent, die Marijnissen. Liever ongekunsteldheid en eerlijkheid dan theatertranen.

Gisterenavond zaten Louis Tobback en Bart De Wever in "Ter Zake" om het "fenomeen Wilders" te analyseren. Waar De Wever de intellectuele capaciteiten heeft om dat te doen moet ik die bij Tobback nog vinden. Let wel: Tobback is een politiek beest maar zijn analyses zijn doorspekt door partijpolitieke praatjes. Die ziet dus niet dat zijn generatie politici vandaag mee verantwoordelijk is voor Wilders. Natuurlijk heeft de sociaaldemocratie een verpletterende verantwoordelijkheid, zowel nu als historisch.

Neem nu Almere. Gewonnen op het Ijsselmeer en een betonnen stad. Perfect opgetrokken in een context van een maakbare samenleving. Resultaat? Een gelijke omgeving maakt geen gelijke mensen. Dat was typisch de stijl van de socialisten: de maatschappij is maakbaar en het begint met de omgeving. Hoeveel vervallen appartementsblokken, grauw en verlaten, stonden er niet in Centraal- en Oost-Europa? Nu nog, overigens.

Natuurlijk staan die ook in de Verenigde Staten, dat klopt. Of in andere welvarende landen. Soms om plaats uit te sparen of om te pronken. De meest legendarische appartementsblokken, of te wolkenkrabbers, waren tot 9 september 2001 hét symbool van een stad. Ziet U dat al gebeuren met de socialistische appartementen? Of in de appartementsblokken in de buitenwijken van zovele Europese steden?

Nee, die dingen waren goed om er 's avonds met hormonen behandelde kip te eten. Het resultaat is nu dat er kinderen zijn die geloven dat kip uit plastic komt. Goh ja.

De maakbaarheid van de samenleving impliceerde dat de overheid alles ging regelen. En alle onwenselijke elementen uit de samenleving ging halen. Cru gezegd: cannabis ja, racisme nee. Het eerste bleek een plaag, het tweede kon - zelfs met massale subsidies - niet verdreven worden. Eenvoudigweg omdat de problemen ook bleven.

Migratie in onze contreien stopt officieel in de jaren '70 maar door gezinshereniging ging dat nog jaren door. Wijken werden van gekleurd zwart, scholen werden van gekleurd zwart, alles wat gekleurd werd wat zwart-wit met een dikke scheidingslijn tussen. Waar de apartheid in Zuid-Afrika werd afgeschaft, groeide die vanaf de jaren '80 in de steden van Noord-Europa. De autochtonen verloren het geloof in de politiek en de samenleving. Ze werden aan hun lot overgelaten.

Het duurde lang vooraleer dit in de politiek ging leven. Het National Front in Engeland vertaalde dat als eerste. De Centrumpartij was de eerste op het continent. Het feit dat partijen met zo'n werkwijze konden doorbreken naar de politieke middenstroom moest al opzien baren. Dat het al met al beperkt bleef zegt veel meer over de problemen dan wel over de kwaliteit van de leiding.

In Nederland was dat overigens het begin van de huidige problemen. Nee, niet de mei '68-partijtjes als Groen-Links of godbetert D'66 hadden er oren naar. Die bleven in de "cannabis ja, racisme nee"-theorietjes rondhangen. Het waren partijen als de Centrumdemocraten en de SP die het probleem naar voor brachten.

Die SP (niet verwarren met die van hier) zijn ook begonnen in een maoïstische stroom maar evolueerden snel weg van dat water en lieten begin de jaren '80 al kritische geluiden horen over de gastarbeid. Dat was "not done" in progressieve kringen. Maar die SP ging toch ook mee in de kritische stroom.

Toen de Centrumdemocraten aan het eigen geklungel ten onder gingen, kon de SP die stemmen - veelal uit PVDA-hoek- recupereren. Tot Fortuyn kwam en er terug in slaagde om én de SP-stemmers binnen te halen én de kiezers terug naar de stembus te brengen. Met het verdwijnen van Fortuyn en door de sterke anti-Lissaboncampagne van de partij wist de SP zich terug tot dé anti-establishmentpartij op te werken. Eén van de allersterkste clips van politieke partijen was overigens een bijtende aanklacht tegen de gebrekkige zorg van ouderen. Tot Wilders voor de pinnen kwam.

Het feit is dat fenomenen als Wilders en Fortuyn de mensen aanzetten om terug aan politiek te gaan doen. Politiek komt terug naar de huiskamers, waar het jarenlang gebannen was als gezwets van heren die enkel hun eigen belang dienden. En vooral regeltjes uitvaardigden.

Met andere woorden: het systeem was fout geworden. Enerzijds had men alles willen regelen, anderzijds zorgde dat voor machteloosheid. Voor alles zijn er nu regeltjes maar steeds minder mensen kunnen of willen die nog volgen. Dus moest de luidste roeper tegen het systeem het woord krijgen.

Er is dus een groeiende leegloop van het huidige systeem. Dat laat zich door het inkrimpen van de oude middenstromingen zien. Dat laat zich zien door enorme schommelingen tussen verkiezingen. Schommelingen die we sinds eind de jaren '80 al zien.

De sociaaldemocratie heeft de mens opgesloten in consumentisme en regels. Veel verantwoordelijkheid heeft dat niet bijgebracht. "Il est interdit d'interdire" is nog nooit zoveel cynisme geworden in één zin. Die machteloosheid heeft vandaag maar één verdediging meer: de rechtbanken. En draai het zoals je wil: Robin Hoods zullen altijd meer geliefd zijn dan de Sheriffs van Nottingham. Zeker als die Louis Tobback noemen.

Misschien dit filmpje eens bekijken om het verschil te zien?










Categorie:   Lokaal